Woensdag, januari 28, 2026
De Zweedse bosbouwsector, inclusief de zagerijen en de papierindustrie, staat voor een moeilijke toekomst. Een nieuw rapport van de Zweedse Federatie van Bosbouwbedrijven (SFIF) waarschuwt voor stijgende kosten die naar verwachting in 2026 oplopen tot 2 miljard Zweedse kronen (270 miljoen euro). Deze kostenstijging is het gevolg van een combinatie van hogere CO2-heffingen, hogere transportprijzen en strengere milieuregelgeving.
Kostenstijgingen als gevolg van milieuregelgeving
De grootste kostenstijging komt voort uit hervormingen van het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS). Volgens nieuwe regels die dit jaar van kracht zijn geworden, komen Zweedse houtzagerijen die minder dan 5% van hun emissies uit fossiele brandstoffen halen niet langer in aanmerking voor gratis CO2-emissierechten. De Zweedse zagerijen, die voor 96% fossielvrij zijn, moeten nu jaarlijks 1.85 miljard Zweedse kronen (160 miljoen euro) betalen. Hoewel de Zweedse bosbouwsector een van de schoonste van Europa is, zullen de nieuwe CO2-gerelateerde kosten een aanzienlijke impact hebben op hun winstgevendheid.
De wijzigingen in het EU-emissiehandelssysteem komen op een moment dat het Zweedse milieubeleid steeds strenger wordt. De maatregel legt extra druk op een sector die al met lage CO2-uitstoot werkt. Hoewel de Zweedse pulp- en papierindustrie grote vooruitgang heeft geboekt in het verminderen van haar milieubelasting, vormen deze nieuwe regels een financiële last.
Transportkosten stijgen fors door beleidswijzigingen
Naast de CO2-heffingen vormen de transportkosten een andere grote uitdaging. De vrachtkosten voor zwaar spoorvervoer zijn sinds 2019 met meer dan 600% gestegen, wat de uitgaven met 100 miljoen SEK (€9 miljoen) verhoogt. Naar verwachting zullen deze prijsstijgingen doorzetten, met een verdere verhoging van 15% van de spoorkosten die in de staatsbegroting voor 2026 is opgenomen. Deze forse stijging bedreigt de levensvatbaarheid van het spoorvervoer, dat essentieel is voor de koolstofarme logistiek in Zweden.
De hogere vrachtkosten worden verergerd door nieuwe EU-regelgeving. De invoering van maatregelen zoals de uitbreiding van het EU-emissiehandelssysteem naar de scheepvaart en FuelEU Maritime zal de kosten van zeetransport opdrijven. Deze veranderingen zullen naar verwachting de transportkosten tussen 2024 en 2026 met 400 miljoen SEK (35 miljoen euro) verhogen. Aangezien meer dan 80% van de Zweedse bosproducten over zee wordt geëxporteerd, zullen deze stijgende kosten een aanzienlijke impact hebben op het concurrentievermogen van de sector.
De EU-verordening inzake natuurherstel vormt een nieuwe bedreiging.
De Zweedse Federatie van Bosbouwbedrijven waarschuwt ook voor de structurele risico's op lange termijn die de EU-verordening inzake natuurherstel met zich meebrengt. Als grote delen van productief bosgebied aan de bebouwing worden onttrokken om de hersteldoelstellingen van de EU te halen, zou Zweden tot 1.6 miljoen hectare oogstbaar bos kunnen verliezen. Dit zou leiden tot een vermindering van 8 miljoen kubieke meter grondstoffen per jaar.
Het rapport benadrukt dat een dergelijke reductie niet alleen de Zweedse houtvoorraad zou verminderen, maar ook zou leiden tot het verlies van meer dan 11,000 banen in de bosbouwsector. Bovendien zou de toegevoegde waarde van de sector voor de economie met 13 miljard SEK (1.2 miljard euro) afnemen.
De SFIF is van mening dat de hersteldoelstellingen van de EU het concurrentievermogen van Zweden op de wereldmarkt drastisch kunnen verminderen. Nu andere regio's in Europa en daarbuiten te maken hebben met lagere regelgeving en een stabieler beleidsklimaat, kan het voor Zweedse bosbouwbedrijven moeilijker worden om hun positie als een van 's werelds grootste exporteurs van pulp, papier en gezaagd hout te behouden.
Dringende oproep tot beleidscoördinatie
Om de positie van Zweden op de wereldmarkt niet in gevaar te brengen, roept de Zweedse Federatie van Bosbouwbedrijven de Zweedse regering op tot een meer gecoördineerde aanpak van belastingen, heffingen en klimaatbeleid. De federatie is van mening dat het afstemmen van het Zweedse groene beleid op de realiteit van de sector essentieel is voor het behoud van de concurrentiekracht van de bosbouwsector.
Het rapport benadrukt dat de Zweedse bosbouwsector een cruciale rol speelt in de groene transitie van het land. De sector staat echter voor aanzienlijke uitdagingen vanwege stijgende kosten en onzekere politieke ontwikkelingen. Zonder een duidelijker en voorspelbaarder beleidskader dreigt Zweden een van zijn belangrijkste exportmotoren te ondermijnen.
Terwijl Zweden de groene transitie doormaakt, voelen de houtzagerijen en de papierindustrie de druk. De stijgende kosten als gevolg van het EU-beleid inzake koolstofuitstoot en transport, in combinatie met het potentiële verlies van bosgrond, vormen een ernstige bedreiging voor de toekomst van de sector. De Zweedse Federatie van Bosbouwbedrijven dringt er bij de regering op aan om de langetermijngevolgen van dit beleid voor het concurrentievermogen van het land op de wereldmarkt te overwegen. Als dit niet gebeurt, kan dit blijvende schade toebrengen aan de Zweedse bosbouwsector en de economie als geheel.
Lees meer nieuws op houtzagerij, Zweden
Maak contact met ons op Linkedin voor meer updates.
Tags: EU-emissiehandelssysteem, groen beleid, houtzagerij, Zweden, Zweedse Federatie van Bosbouwbedrijven, houtverwerkende industrie, houtbewerking Groot-Brittannië
Opmerkingen: